Wanneer een partner overlijdt, verandert er van de ene op de andere dag veel. Naast het verdriet moeten er vaak ook allerlei praktische en financiële zaken worden geregeld. Denk aan de hypotheek, vaste lasten en het inkomen dat voortaan door één persoon moet worden opgevangen.
Nieuwe cijfers van het CBS laten zien dat het overlijden van een partner ook duidelijk terug te zien is in de koopkracht en het vermogen van de achterblijvende partner. Het CBS onderzocht hiervoor de financiële gevolgen van verweduwing in de jaren 2021, 2022 en 2023.
CBS kijkt naar koopkracht en vermogen na overlijden partner
Het CBS publiceerde in augustus 2026 nieuwe cijfers over de financiële gevolgen van het overlijden van een partner. Daarbij werd gekeken naar de verandering in koopkracht in 2021, 2022 en 2023 en naar de verandering van het vermogen in 2023.
De nieuwe cijfers van het CBS laten daarmee zien dat een overlijden niet alleen persoonlijke, maar ook financiële gevolgen heeft.
Dat is op zichzelf niet vreemd. In veel huishoudens zijn beide inkomens nodig om de maandelijkse uitgaven te betalen. Wanneer één van deze inkomens wegvalt, blijven veel kosten gewoon bestaan.
Hypotheek en vaste lasten lopen gewoon door
Na het overlijden van een partner verdwijnen de hypotheek of huur, energierekening, verzekeringen en andere vaste lasten niet. Zeker wanneer beide partners voor het overlijden een groot deel van het gezamenlijke inkomen verdienden, kan de financiële situatie daardoor behoorlijk veranderen.
Er kan na een overlijden wel inkomen beschikbaar blijven. Denk bijvoorbeeld aan een nabestaandenpensioen of, wanneer iemand aan de voorwaarden voldoet, een Anw-uitkering. Toch betekent dit niet automatisch dat het volledige inkomen van de overleden partner wordt vervangen.
Dat verschil kan vooral belangrijk zijn voor huishoudens met een hypotheek, jonge kinderen of andere grote financiële verplichtingen.
Eerder onderzoek liet het effect van een overlijdensrisicoverzekering al zien
Het CBS deed eerder uitgebreider onderzoek naar de financiële gevolgen van verweduwing. Daaruit bleek iets opvallends. Bij mensen die vóór de AOW-leeftijd hun partner verloren, nam het vermogen na het overlijden vaak toe.
Dat had niet alleen te maken met een erfenis. Volgens het CBS speelde ook de overlijdensrisicoverzekering een belangrijke rol. Eigenwoningbezitters gebruikten een uitkering uit zo’n verzekering regelmatig om een deel van de hypotheek af te lossen.
Daardoor kan de hypotheekschuld na het overlijden flink lager worden. Dat is belangrijk, want een lager hypotheekbedrag betekent meestal ook lagere maandelijkse woonlasten.
Bij mensen die hun partner op latere leeftijd verloren, zag de situatie er anders uit. Zij hadden gemiddeld al minder hypotheekschuld, waardoor een overlijdensrisicoverzekering minder vaak een grote verandering in het vermogen veroorzaakte.
Niet alleen de hypotheek bepaalt hoeveel geld nodig is
Bij een overlijdensrisicoverzekering wordt vaak als eerste aan de hypotheek gedacht. Toch is dat niet de enige kostenpost om rekening mee te houden.
Stel dat één van beide partners overlijdt en de ander minder werkt om voor de kinderen te zorgen. Dan kan het huishoudinkomen nog verder dalen. Ook kinderopvang, boodschappen, vervoer en andere dagelijkse uitgaven blijven bestaan.
Daarom is het verstandig om niet alleen naar de hoogte van de hypotheek te kijken. De vraag is vooral hoeveel geld het huishouden nodig heeft om na een overlijden financieel verder te kunnen.
Voor het ene gezin kan het voldoende zijn om een gedeelte van de hypotheek af te lossen. Een ander huishouden wil daarnaast een extra bedrag beschikbaar hebben om het weggevallen inkomen enkele jaren op te vangen.
Past je huidige dekking nog bij je situatie?
Heb je al een overlijdensrisicoverzekering? Dan kan het geen kwaad om af en toe te controleren of de dekking nog aansluit bij je huidige situatie.
Misschien is de hypotheek inmiddels voor een groot deel afgelost. Maar het kan ook zijn dat je juist bent verhuisd, kinderen hebt gekregen of dat de inkomensverdeling binnen het gezin is veranderd.
Het verzekerde bedrag dat een aantal jaar geleden logisch was, hoeft daarom nu niet meer automatisch de beste keuze te zijn.
De nieuwe CBS-cijfers maken opnieuw duidelijk dat het overlijden van een partner ook financieel veel kan veranderen. Vooral wanneer een huishouden afhankelijk is van twee inkomens of wanneer er nog een flinke hypotheek openstaat, is het verstandig om vooraf na te denken over wat er gebeurt als één inkomen wegvalt.
Een overlijdensrisicoverzekering kan ervoor zorgen dat er bij overlijden een vooraf afgesproken bedrag beschikbaar komt voor de nabestaanden. Dat bedrag kan bijvoorbeeld worden gebruikt om de hypotheek gedeeltelijk af te lossen of om het verlies aan inkomen tijdelijk op te vangen.
Wil je weten welke mogelijkheden er zijn? Via OverlijdensrisicoverzekeringVergelijken.nl kun je verschillende overlijdensrisicoverzekeringen naast elkaar zetten. Heb je vooral een verzekering nodig voor de woning, dan kun je ook meer lezen over een overlijdensrisicoverzekering bij een hypotheek.
